Nature Reflections

5 t/m 12 oktober 2008. Een week op stap geweest met Martijn de Jonge en een hele leuke groep mensen. We gingen voor de zeearendentrip welke Martijn ieder jaar organiseert aan de Oderdelta in Polen. Behalve dat we een erg leuke week hebben gehad met z'n allen, werkten de arenden en het weer ook flink mee. Hieronder de foto's die in deze week zijn gemaakt, waarvan de meesten in een kwartiertje toen er vier arenden rond de boot cirkelden in een geweldig mooi namiddaglicht. Zo'n kans is ook daar erg uniek!

Voor volledige info over deze trips, het gebied en de zeearenden zelf verwijs ik je graag naar de site van Martijn de Jonge: www.martijndejonge.nl Bij 'reizen' en in zijn 'buitenbeeld bulletin' vind je veel interessant leesvoer en niet alleen over de zeearenden.

Voordat Martijn deze trips organiseerde is hij maar liefst 25 jaar op zoek geweest naar een goede gelegenheid om de zeearenden te fotograferen. De stek waar hij ze vond deelt hij nu graag met anderen. Hij huurt er een complete herberg af met voor ieder een eigen kamer, prima maaltijden en bovenal een gezamelijke ruimte met open haard en beamer. Met het vroeg invallen van de avond is het daar prima toeven met de enthousiaste fotografen die er hun presentaties doen. In die week zijn er prachtige beelden voorbij gekomen van flora, fauna en landschappen vanover de gehele wereld. Fotografen zijn erg reislustig.

De plaatselijke economie profiteert flink van deze zeearendentrips. De vissers die je rondvaren, het personeel van de herberg van Magda en bovendien de plaatselijke drankhandel worden er bepaald niet slechter van. De belangrijkste bijdrage is echter het groeiende besef dat men daar iets unieks heeft te bieden; de zeearenden en een zeer fraaie omgeving die je een gevoel van ruimte biedt door de uitgestrektheid en de rust. Evenals de herberg van Magda waar je ook flink de ruimte hebt.

Een dergelijke foto proberen te maken was primair het reisdoel. Ik reed het stuk autobahn richting Berlijn zonder enige verwachting. Je kunt immers nergens op rekenen. De arenden moeten meewerken, het licht moet goed zijn, de arend moet niet al te ver van de boot een vis pakken, enz, enz. Maar, de kans dat het daar lukt is groter dan hier in Voorburg. Met dat idee vertrok ik. Ik had graag thuis willen oefenen op vliegbeelden vanuit de hand met de zware telelens, maar het weer zat hier niet mee. Het stormde en regende de hele week en er was geen vogel te zien in de lucht. Bij vertrek was het slecht weer van hier tot Stepnica, de plaats van bestemming. Gelukkig, de dag erop was het stralend weer en de pret kon beginnen.

Dat we meerdere kansen zouden krijgen met licht als dit, nee, dat had ik nooit verwacht. Na alle foto's van deze trips uit het verleden te hebben bekeken wist ik ook dat het niet ieder jaar even goed gaat. Zeearenden die achter de boot aanvliegen en vervolgens een vis uit het water pakken, met dat verhaal komt iedereen terug. Op de afstand waarop ze dat doen en de weersomstandigheden heb je zelf geen invloed.

Direct als je de herberg verlaat bevind je jezelf meteen in een zeer fraai beschermd natuurgebied, waar je in oktober vele doortrekkers en standvogels tegenkomt. De goudhaantjes zaten lekker laag in een wilg. We konden ze redelijk gemakkelijk fotograferen, al zijn ze vliegensvlug. Met drie man hebben we met veel plezier een uurtje bij deze boom gestaan.

Ik had ze nog nooit 'in het echt' gezien; de baardmannetjes. De eerste dag zagen we al meerdere groepjes in het riet zitten.

Intrigerende vogels zijn het met hun vreemde gelaat en mooie diepe kleuren. Foto's kunnen veel mooier dan dit, maar ik was er erg blij mee.

Vol verwachting en waarschijnlijk, net als ik, een tikje nerveus gaan deze mannen op weg naar de zeearenden, de Oderdelta op. In de boot een grote bak met vis ... Het geval is namelijk dat het druk bevist gebied is. Inmiddels is de fuikenvisserij weggesaneerd en vist men er met staand wand op baars en snoekbaars voor export naar Duitsland. In de periode dat men met fuiken viste werden de kleine vissen overboord gegooid met het liften van de fuiken. De zeearenden zagen daar een lekker snack in en nog steeds.

De eerste dag zat ik in de middagploeg en meteen was het feest toen we de haven uitvoeren. Deze arend scheerde vlak langs de boot en kwam zo dichtbij dat ik niet eens meer kon focussen. Dat moet minder dan 5 meter zijn geweest. Toen ik over de zoeker keek was ik stomverbaasd over het formaat van deze vogel. De spanwijdte ligt tussen de 180 en de 244 cm (bron: Roofvogels van Nederland) precies even groot als een deur, daarom worden ze ook wel vliegende deuren genoemd. In Nederland hebben we een broedpaar in de Oostvaardersplassen. Zij zijn inmiddels bekender dan de gemiddelde BN-er van een reality soap. In 2006 en 2007 heeft men er succesvol een webcam bij het nest geplaatst. Dit jaar kozen ze een andere stek en zagen we slechts een boom met een verlaten nest op het beeldscherm.

Deze zeearend cirkelde een paar maal om de boot, maar pakte geen vis. Later op de dag zouden we dat wel meemaken, echter erg ver van de boot vandaan. Geen van ons drieen had er een geslaagde foto van. In geval van windstilte hebben de arenden het veel moeilijker met de coordinatie in de lucht omdat ze wat wind nodig hebben onder de vleugels om rustig te kunnen dalen. Bij windstilte halen ze de vreemdste capriolen uit en staan soms rechtop in de lucht om vervolgens een snelle draai te maken.

Dit is de typische houding vlak voor de aanval. Dit is wat vele waterhoentjes, ganzen, futen en zelfs zwanen het laatst zien in hun leven. De voornaamste voedselbron van de zeearend is vis, hoewel het ervan afhangt in hoeverre er vis beschikbaar is voor de arenden. Ze kunnen immers alleen maar vis uit de oppervlakte van het water grissen. De voorwaarde daarvoor is dat het om kalm water gaat, anders is deze visserij niet mogelijk. Het is niet alleen dat de golven niet al te hoog moeten zijn voor deze vismethode. In kalmer water zitten de vissen vaker en meer aan de oppervlakte of in ondiep water, dan wanneer er sprake is van veel golfslag. Dat geldt zowel bij hoge als lage temperaturen. Ook 's winters zitten de vissen vaak erg ondiep in kalm water. Vooral karpers en brasem treft men bij lage temperaturen in de ondiepe oeverzones. Bij (tijdelijk) gebrek aan deze voorwaarden zullen ze vooral op watervogels jagen. Dat hebben we ze uitgebreid zien doen.

Nog even verder dalen en de enorme klauwen gaan recht naar voren. De klauwen zijn zo groot als de vuist van een volwassen persoon.

Ten noorden van het zeearendengebied ligt de Oostzee. Hier staan we op een fraai uitzichtpunt. We zagen en hoorden er een grote groep kraanvogels voorbij komen.

Op het strand ter plaatse vind je vele bonte kraaien. Een beetje brood, camera en telelens doen de rest om in dit fraaie licht deze bijzondere vogel te kunnen fotograferen.

Marijn, onze enthousiaste reisleider, is een echte Nikonfanaat. Dat steekt hij niet onder stoelen of banken. Zodra hij in de gaten heeft dat hij gefotografeerd wordt, neemt hij allerlei poses aan met zijn camera om zijn favoriete merk te promoten. Al met al is dit daardoor wel een aparte foto geworden. Op de achtergrond speelt zich een fraai schouwspel af, de zon gaat langzaam schuil achter de uitlopers van de Oderdelta. Zie bovenaan deze pagina.

Raak! Dit is het moment dat we deze ene arend rond de boot hadden cirkelen en dat we er vanuit de verte nog drie op ons af zagen komen in formatie. Brrrr, dat was wat...