Nature Reflections

Fotografie door Bas Breetveld

Updates
Galleries
Portfolio
Artikelen
Reflections
Wallpapers
Biografie
Contact

Workflow: in Photoshop van TIFF naar afdruk en webformaat.

Nadat de instellingen aan het RAW-bestand zijn gedaan en deze is opgeslagen als TIFF, gaan we nog even verder in Photoshop om de laatste fijnafstellingen te doen. Nu wordt het printformaat TIFF of een jpeg voor internet of mail geoptimaliseerd. Het betreft hier geen manipulatie van de beelden, slechts optimalisatie wordt in dit artikel behandeld. Ook het werken in lagen laat ik voor het gemak achterwege in dit artikel. Bij goed belichte foto's is dit alles niet nodig. Zie artikel over belichting.

Ik begin simpel en het blijft ook simpel. Via Bridge is, met een dubbele muisklik, het TIFF-bestand geopend in Photoshop. Dit ziet er al best aardig uit, maar het kan allemaal nog wat beter. De kleuren zijn nog wat flets en de verscherping moet nog worden gedaan. Dat doet Photoshop immers veel beter dan ACR.

Houd vooral in gedachte dat het hier om het 'fine tunen' van de foto gaat. Het gaat slechts om zeer kleine aanpassingen. Die kleine aanpassingen bij elkaar genomen zorgen ervoor dat de foto het uiterlijk krijgt zoals je hem in gedachten had, of zoals je hem graag zou zien. De wat grovere instellingen zijn al gedaan in ACR.

Kleurprofielen en kleurruimte!

Dat uitroepteken staat er niet voor niets. Dit is het belangrijkste gegeven om je bestand met printers en internetbrowsers te laten communiceren, zodat je printje er precies zo uitziet als op jouw scherm, of dat een bezoeker van jouw website precies hetzelfde op zijn scherm te zien krijgt als dat je zelf ziet. Voorwaarde is dat we het beeldscherm gekalibreerd hebben. De kosten van een kalibreerapparaat zijn niet al te hoog meer. Dat is een goede en zelfs onontbeerlijke investering.

De TIFF, die we vanuit ACR hebben gegenereerd, heeft kleurruimte RGB in 16 bits kleurdiepte. De camera levert RAW's met kleurdiepte 12 of 14 bits. Geven we de foto 16 bits kleurdiepte in Photoshop, dan wordt de kleurdiepte van de foto optimaal benut tijdens het bewerken van de foto. Later gaan we weer naar 8 bits kleurdiepte voor het printen. sRGB komt voor internetgebruik weer aan bod.

Kleurdiepte vind je onder Image --> Mode --> ...

 

Op volgorde de bewerkingen:

Reduce noise

Filter --> Noise

Onder de filters in de menublak vind je het filter 'noise reduction'. Zit er te veel ruis in de achtergrond, dan is dit gemakkelijk wat te verminderen met dit filter, zonder dat er al te veel detail verloren gaat. Te veel ruisreductie, zonder een selectie te maken en/of in lagen te werken, is niet aan te raden. Met maximaal sterkte 3 en 'preserve details' boven de 90 kun je vrijwel ongestraft de achtergrond wat ruisvrij maken.

Zelf heb ik de beste resultaten wanneer ik hier direct mee begin, voordat er verder bewerkt wordt.

Voor de foto van de beer is voor 'strength' een waarde van 3 gebruikt en preserve details 91%.

Nog beter is het om ruisreductie lokaal toe te te passen. Zie 'plaatselijk verscherpen' onder de technische artikelen.

Levels

Image --> Adjustment --> Levels

Dit gereedschapje kan soms een noodzakelijk kwaad zijn om het histogram uit te vullen, wanneer er te veel onderbelicht is. Erg veel kun je er niet mee omdat er anders gaten zullen ontstaan in het histogram zonder beeldinformatie erin. Een kleine correctie kan geen kwaad en zal later helpen om meer contrast in de foto te krijgen. Dit doe je door de schuifjes links en rechts, direct onder het histogram, zo te verschuiven dat de platte delen van het histogram weg zijn. Maar, maak het niet te gek. Deze functie kan ook worden gebruik om de foto als geheel wat donkerder of lichter te maken. Pak daarvoor het middelste schuifje onder het histogram.

Voor de foto van de beer is er niets gewijzigd. De lichtste partijen waren al wat aan de lichte kant.

Shadow/Highlight

Image --> Adjustment --> Shadow/Hightlight

Deze functie doet bijna hetzelfde als levels, maar iets selectiever. Donkere of lichte partijen kun je er iets mee oplichten cq. donkerder maken. Er worden erg veel mogelijkheden geboden om instellingen te doen. Meestal blijft het beperkt tot het schuifje 'amount' direct onder 'Shadow' of Highlight' en de rest op de default waardes. Met schuifje onder 'Shadows' maak je de donkere partijen wat lichter en met het schuifje direct onder 'Highlights' maak je de lichte partijen wat donkerder.

Het is tevens weer een functie waarmee je niet moet overdrijven. Donkerder maken van bepaalde delen van de foto is nooit een probleem. Bij het lichter maken kunnen er veel problemen onstaan. Zelf ga ik nooit boven een 'amount' van 3% in geval van oplichten van schaduwen. Dat zonder aan de levels te hebben gezeten.

Het beste is nooit aan deze functie en aan de levels te schuiven, maar op basis van inzicht een van beide functies te kiezen. Voor het oplichten van een donkere partij, bijvoorbeeld onder de vleugel van een vogel, is deze functie uitermate geschikt. Weer geldt: niet te veel, anders verdwijnt tevens het contrast in de foto wat erg platte beelden doet ontstaan. Juist schaduwen geven vaak diepte aan een foto. Maar, een klein beetje meer detail tonen door het iets oplichten van de schaduwen kan soms geen kwaad.

Voor de foto van de beer zijn de lichte partijen iets donkerder gemaakt door onder High het schuifje amount op 4% te zetten.

Curves

Image --> Adjustment --> Curves

Nu zijn we aanbeland bij mijn favoriete tooltje; Curves. Met Curves kun je delen van de foto donkerder en/of lichter maken. Eigenlijk alles wat met de kleurtonen te maken heeft kun je ermee aanpassen en daarmee de twee bovenstaande handelingen laten vervallen, mits je er goed mee vertrouwd bent geraakt, anders zijn bovenstaande gereedschappen gemakkelijker in het gebruik. Eventueel kan het tooltje 'Curve's' een fraaie aanvulling zijn. Is de foto optimaal belicht geweest, dan moet dit gereedschap zeker gebruikt worden. Al is het maar om te zien of het de foto nog fraaier kan maken.

Bij het openen van de dialoogbox zie je een schuine lijn door het histogram lopen. Door op de lijn te klikken plant je er een punt op. Dit punt kun je verschuiven waarmee je de curve in een fraaie boog kunt kunt laten lopen. Trek je het punt naar beneden, dan maak je de desbetreffende kleurtoon wat donkerder en andersom.

Bij het 'hoge belichten' volgens het 'expose (to the) right' principe is er veel ruimte om, middels deze methode, de foto wat meer contrast mee te geven. De donkere partijen zijn wat aan de lichte kant door het tikkeltje overbelichten, dus die mogen nu wel wat donkerder gemaakt. Kies een punt op de lijn aan de linkerkant, waar de donkere partijen zitten, en sleep het punt wat naar beneden zoals op de afbeelding hiernaast. De foto krijgt daarmee veel diepere kleuren. Ik vind het erg mooi en doe dit bijna bij iedere foto, indien mogelijk. Ik ben zelfs vaak geneigd om de gehele foto wat op te lichten alvorens Curve's op deze manier toe te passen. Met 'Curves' heb je erg veel controle over het contrast.

Is er geen sprake van lichte tinten in de foto, dan kan de curve aan de rechterkant wat worden opgetrokken. Zo maak je de lichte tinten nog wat lichter. Daarmee doe je in feite hetzelfde als wanneer je voor de functie 'contrast' kiest. Het grote verschil is dat het op deze manier sneller gaat, met meer controle. Zie de S-bocht in het bovenste voorbeeld.

Voor de beer is het onderste voorbeeld gebruikt. De lichte partijen waren al tamelijk licht van kleur over een groot oppervlak. Die wil je niet nog lichter maken.

Saturation

Image --> Adjustment --> Hue/Saturation

Weer een krachtig stuk gereedschap om de foto mee aan te passen. Het regelt de kleurvulling van de gehele foto. Hue en Lightness worden meestal niet gebruikt. In de RAW is de saturatie al wat aangepast, zodat hier eventueel een klein beetje meer kleurvulling wordt gegeven.

Vanaf dit punt zie je foto opknappen op het scherm. Het is al bijna wat het moet zijn.

Ook hier geldt weer dat overdrijven veel schade aanricht. Voor de beer is 4% saturatie toegevoegd.

Color Balance

Image --> Adjustment --> Color Balance

Zit er wat kleurzweem in de foto, dan kan dat met Color Balance worden weggewerkt. Eventueel kan de saturatie even flink worden verhoogt ter controle. Met de witbalans krijg je soms de kleuren niet helemaal op orde in ACR. Color Balance is daarop een prima aanvulling.

Voor de beer was het niet nodig om hier aanpassingen in te doen.

Smart Sharpen

Filter --> Sharpen --> Smart Sharpen

Het aanscherpen van de foto is de laatste handeling om de foto te optimaliseren. Het maakt de foto af. Onder andere door het filter op de beeldsensor van de camera zijn digitale beelden wat soft van karakter. Daarom is deze handeling onontbeerlijk. Het is niet mogelijk om een onscherpe foto's ermee scherp te maken. Het dient slechts als een extra toevoeging op toch al scherpe foto's. Voorheen werd dit meestal met het bekende 'USM-masker' gedaan, ofwel 'Unsharp Mask'. Achter de foto wordt, als het ware, een onscherpe foto gelegd en de contrastranden van de bovenliggende foto worden wat aangescherpt. Deze techniek werd in het analoge tijdperk ook al gebruikt in de doka.

Een betere optie dan 'USM' is, sinds Photoshop CS2, de functie 'Smart Sharpen'. Met deze techniek laat je de onscherpe delen van de foto ongemoeid. M.a.w. je scherpt de eventueel aanwezige ruis niet mee. Dat is ideaal!

In de dialoogbox kies je voor het tabje 'Lens Blur', dit geeft het beste resultaat. Net als bij het USM-masker kun je de hoeveelheid (amount) kiezen en de radius. Hoe groter de radius, hoe grover je verscherpt bij dezelfde 'amount'. Goede scherpe foto's hebben een keinere radius nodig dan wat onscherpere foto's. Beelden uit mijn camera zijn erg soft, ik kies meestal een flinke hoeveelheid (tussen de 101 en 139) bij een tamelijk kleine radius van 0,3. Het hangt helemaal af van de details in de foto wat de beste combinatie is. Even experimenteren kan geen kwaad. Klik hier voor plaatselijk verscherpen van een foto.

Foto opslaan in de juiste kleurdiepte.

Gedurende de voorgaande bewerkingen heeft de foto kleurruimte RGB gekregen. Dat geeft automatisch, als er niks met de kleurprofielen is gedaan, het kleurprofiel: 'Adobe RGB 98'. De kleurdiepte moet voor het printen terug naar 8 bits. Zie Image --> mode --> 8 Bits / Channel. De foto kan nu worden opgeslagen. We laten hem nog even open staan om hem geschikt te maken voor gebruik op internet.

De foto kan nu worden geprint bij iedere goede printservice. Bieden zij kleurprofielen aan die bij hun printer en/of papier horen, dan zijn ze niet goed bezig. Zij horen dit verschil zelf te compenseren in hun proces!

Niet alle printers kunnen goed met zo'n zwaar TIFF-bestand in RGB overweg. Alleen voor deze printers moet het kleurprofiel even worden omgezet naar sRGB. Eventueel moet er als (gecomprimeerde) jpeg worden opgeslagen. sRGB heeft minder kleurruimte dan RGB. Sommige experts zeggen dat je altijd in sRGB moet werken omdat je monitor niet het volledige RGB-spectrum kan weergeven. Dat zal wel, maar door de kleurruimte kleiner te maken kun je subtiele overgangen in kleur ( bijvoorbeeld spiegelglad water in een ondergaande zon) niet meer handhaven. De overgangen zullen ruwer worden en randen gaan vertonen. 'Banding' heet dit verschijnsel. Liever RGB dus voor fraai printwerk. We hebben al wat verloren door over te gaan van 12 / 14 bits van de camera naar 8 bits.

Misschien had je meer verwacht? Dit is eigenlijk alles om een foto op fotografische wijze te optimaliseren cq. ontwikkelen wat het eigenlijk is. Nadat de RAW 'in de houding' is gezet zijn slechts de volgende functies gebruikt om de foto van de beer wat meer te laten spreken:

1) Noise Reduction; beetje ruis uit de achtergrond gehaald.

2) Shadow / Highlights; om de lichte partijen wat te dempen.

3) Curves; de donkere partijen werden wat donkerder gemaakt, daardoor mooie diepe kleuren en wat meer contrast.

4) Saturation; voor wat meer kleurvulling.

5) Smart Sharpen; om de foto wat aan te scherpen.

Matig gebruik van deze functies zorgt ervoor dat de foto van de muur of van het beeldscherm af spat, iets wat we graag zien in natuurfoto's, maar dit geldt eigenlijk voor de meeste vormen van fotografie. De voorbeelden met bijbehorende instellingen gelden voor mijn camera met mijn manier van belichten. Deze waardes zijn voor iedere camera en iedere fotograaf anders. Hiermee hoop ik toch een houvast te kunnen geven in de wirwar van vele instellingen. Dit zijn in ieder geval, op juiste volgorde, de instellingen waar het om gaat. Meer is het niet ... Onder Image --> Adjustments en onder de Filters vind je meer leuke gereedschappen die de moeite van het proberen waard zijn, maar meestal blijven ze achterwege.

Foto verkleinen voor internet

Dit verdient speciale aandacht, omdat er met vele zaken rekening dient te worden gehouden. Internetbezoekers beschikken niet allemaal over dezelfde kwaliteit gekalibreerde beeldschermen als de meeste fotografen. Sommige beeldschermen zijn (veel) beter dan de andere. Kortom, er moeten concessies gedaan worden. Hieronder de handelingen in Photoshop om je foto van ieder beeldscherm te laten knallen.

Image Size

Image --> Image Size

De foto die we zojuist zo mooi hebben gemaakt gaan we tijdelijk even verknallen door hem te verkeinen. Het verkleinen van een foto kan het beste in kleine stappen worden gedaan. Photoshop wordt dan bij iedere stap gedwongen om te rekenen met de geprogrammeerde logaritmen. Goed, kleine stappen waarvan het aantal pixels niet deelbaar is door elkaar dus. Als eerste tussenstap in het verkleiningsproces neem ik meestal het 'rare' aantal pixels 1931, vanaf een origineel van 3405 pixels. Volgende stap is verkleinen naar 1111 pixels (ik noem maar wat) en vervolgens de laatste stap naar de gebruikelijke 800 pixels aan de lange kant.

De verscheidenheid aan het aantal pixels per vierkante cm is nu zo groot in de camerahandel, dat hier geen vaste waardes voor te geven zijn. Voor iedere camera zullen optimale waardes gevonden moeten worden. Soms moet ook tussendoor verscherpt worden, echter niet bij alle camera's en/of foto's.

De foto vergroten om een hogere resolutie te verkrijgen, gaat precies hetzelfde in z'n werk.

Smart Sharpen

Filter --> Sharpen --> Smart Sharpen

Zoals de laatste stap voor het printen. Door het verkleinen heeft de foto aan scherpte ingeboet. Dat dient gecorrigeerd te worden door nogmaals te verscherpen. Ik doe dat bij voorkeur weer met Smart Sharpen. Nu echter met een veel kleinere radius dan de eerste keer voor het printen. Ik kies nu radius 0,1 bij ongeveer dezelfde hoeveelheid (amount) Meestal de 'amount' wat minder bij de tweede maal verscherpen. Een waarde van rond de 100, bij een radius van 0,1 is bij mij gemiddeld.

Zodadelijk wordt 'Save for Web' toegepast om de foto webklaar te maken. Daarbij wordt automatisch de kleurruimte in sRGB gezet. Dat kan fletsere kleuren tot gevolg hebben en bovendien beschikt niet iedereen over een even goed (gekalibreerd) beeldscherm. Daarom kan het handig zijn om de saturatie nog wat te verhogen, nog voor de tweede maal verscherpen. Dat hangt er vanaf of de foto al dan niet 'sterke' kleuren heeft, of wat de beoogde kleurstellingen zijn.

Save for web

File --> Save for Web and Devices

De foto kan nu in het juiste formaat (hadden we al) worden gezet bij een gespecificeerde grootte. Zie links onderin het scherm hoe groot de bestandsgrootte van de foto wordt. Door op 'Quality' te klikken kun je de kwaliteit van de jpeg bepalen. Liever niet kleiner dan 70% kiezen, om de kwaliteit te handhaven. Foto's met veel detail over het hele oppervlak zijn lastig klein te maken. Een vliegbeeld van een vogel tegen een blauwe lucht is dan weer zeer gemakkelijk klein te krijgen.

Voor een eigen website is een gemiddelde van 100 kB prima. Voor sommige fora is 200 kB voor een enkele foto toegestaan.

Klik op save en zet de foto waar je hem hebben wilt.

Tot slot

Dit is hoe mijn workfow eruit ziet. Simpel, maar zeer doeltreffend. Meer tijd wil ik er niet aan kwijt, die kun je beter in het veld gebruiken. Om de foto's iets beter te krijgen ben je ongeveer 3 maal zo lang bezig. Ik vind het de moeite niet waard.

Na gebruik van de TIFF's voor afdrukken en / of 'Save for Web' gooi ik ze weg en bewaar slechts de RAW's als originelen. Bij lastige en uitgebreide bewerkingen in Photoshop wil ik wel de TIFF bewaren en sla deze in dezelfde map op als de RAW-bestanden.

Dit is de foto van de beer uiteindelijk geworden op internet-formaat:

Middels 'Actions' kun je in Photoshop een aantal handelingen automatiseren. Zie technische artikelen.

Klik hier voor 'actions' om een deel van deze handelingen te automatiseren.

Terug naar artikelen: techniek