Nature Reflections

Ga direct naar C. fn. settings voor de autofocus

03-05-2009 Een korte en praktijkgerichte review van de Canon 1D mark III versus Canon 1D mark II

De kwaliteiten van de mark III zijn inmiddels wel bekend. Ik ga hier dan ook niemand vervelen met 100% crops van postzegels of andere laboratoriumomstandigheden en conlusies over hoge ISO-getallen en dergelijke. Onderstaande conclusies komen direct uit de praktijk en zijn gerelateerd aan de kwaliteiten van de mark II. Alle foto's vanaf de start van 'Reflections' zijn met deze camera gemaakt. Samples genoeg dus op deze site.

Een nieuw model is het ten tijde van dit schrijven allang niet meer. De mark III is nu al bijna 2 jaar op de markt. Na de overbekende slechte berichtgevingen over de autofocus had ik eigenlijk besloten om met aanschaf van een nieuwe camera te wachten totdat er een opvolger van de mark III zou verschijnen. De goede oude mark II zou nog even blijven. Het uitblijven van een opvolger, de positieve berichtgevingen van recent geproduceerde modellen en de uitmuntende beeldkwaliteit deden me zwichten. Ook de 1.3x cropfactor waar ik al jaren aan ben gewend vind ik een pre.

Need for speed

De mark III is snel, heel erg snel. 10 beelden per seconde en een autofocus die je zelf nauwelijks bij kunt benen. Wat dat betreft biedt Canon geen alternatief. De mark II doet alles lang zo snel niet, het enige vergelijk dat ik heb. Het aantal beelden per seconde is in snelle en langzame modus deze keer instelbaar geworden. Dat is erg prettig wanneer je die 10 beelden per seconde niet nodig hebt en je jezelf ongewenst op zou zadelen met te veel data. In langzame modus heb ik hem op 8 beelden per seconde gezet in plaats van de default 3 fr/s. Daar komt hij zelden vanaf. Het wegschrijven en wissen van data gaat tevens razend snel. De buffer zit vol met ongeveer 30 RAW-bestanden. In de snelste modus heb je daar slechts 3 seconden voor nodig! Wat dat betreft weinig verbetering t.o.v. de mark II die daar ongeveer dezelfde tijd voor nodig had. Het verschil is dat je er nu twee maal zoveel MB's in propt in dezelfde tijd. Het gevolg van iets meer pixels en 14-bits kleurdiepte. Het laatste maakt de bestanden behoorlijk zwaarder.

Interface en instellingen

In vergelijking met de mark II is de mark III een droom om persoonlijke instellingen te maken. Alles gaat even simpel in het menu. Functies die je niet gebruikt kun je uitschakelen. Wanneer je, zoals ik, alleen maar gebruik maakt van spot of meervlaksmeting, dan schakel je de andere opties uit. Voor ai-servo en one shot autofocus geldt hetzelfde. Je hoeft niet meer op het bovenste schermpje te kijken als je de juiste knop weet te vinden op de camera. ISO instellen kan met de set-knop binnen het achterste draaiwiel. Ook ideaal!

Beeldkwaliteit en lichtgevoeligheid

Onnodig om hier als zoveelste de loftrompet daarover te blazen. De mark III biedt een uitmuntende beeldkwaliteit, daar is weinig discussie over mogelijk. De lichtgevoeligheid lijkt niet heel erg toegenomen ten opzichte van de mark II, hooguit een stop. Het gebrek aan ruis in de donkere partijen doet heel erg veel goed aan natuurfoto's. Vaak heb je een donkere achtergrond te pakken bij een perfect uitgelicht onderwerp. Ik denk dat dit het belangrijkste pluspunt is van de mark III. Verder is het surplus aan detail erg prettig om te zien. Al heeft de mark III slechts 2 megapixels meer dan de mark II, de RAW-bestanden bijna twee maal zo groot die eruit komen (gemiddeld 7 MB voor de mark II t.o.v. 13 MB voor de mark III) Dat is mede te danken aan de 14 bits kleurdiepte. Er zijn vele discussies gaande of dit al dan niet zichtbaar is voor het menselijk oog. Feit is dat je deze bestanden veel meer kunt bijstellen dan voorheen. Een foto die genomen is met ISO 400 bijna een hele stop oprekken in de belichting, geeft nog geen fletse foto of te veel lelijke ruis. De belichting kan dus wat ruimer worden ingeschat in moeilijke omstandigheden. Dat geeft beslist meer geslaagde kansen in het veld. Het vreemde is dat in de midden- en lichte tonen vaak even veel ruis zichtbaar is als bij de mark II, al is het wat gladder en minder prominent aanwezig. Ga je kijken wat er bebeurt op ISO 800 dan is er beslist weinig sprake van hinderlijke ruis. Wel zie je vanaf deze ISO-waarde de details wat afnemen. ISO 1600 is nog bruikbaar bij een goede belichting. Het geeft niet een veel beter resultaat dan iets onderbelichten op ISO 800 om de sluitertijd te handhaven en daarna de RAW wat bijstellen. Wanneer je ISO 1600 of zelfs 3200 nodig zou hebben, dan is het licht meestal al zo rot dat het geen meerwaarde meer heeft. Tot zover verandert er weinig ...

Lichtmeting

Licht meten geeft een behoorlijk verschil te zien t.o.v. mijn oude mark II en dat is niet prettig. Zat ik met de mark II overwegend wat in de plus met de belichtingscompensatie. Nu is het veelal iets in de min. De mark III geeft ook een behoorlijk verschil te zien in het waarschuwen voor overbelichten. De mark III waarschuwt veel eerder. Het histogram geeft ook eerder clipping te zien, terwijl er in de RAW-converter niets aan de hand is. Kortom, ik ben mijn referentie kwijt om 'expose to the right' toe te passen, daar waar het nodig is. Bij de mark II kon je altijd zo lekker op het randje van overbelichten gaan zitten. Voordeel van de mark III is dat de hinderlijke ruis minder aanwezig is bij lager belichten. 'Expose almost to the right' dan maar.

Micro adjustment voor de lenzen

De autofocus van verschillende lenzen is af te stellen op de camera. Profs lieten voorheen hun lenzen nog wel eens afstellen op de camera voor de ultieme perfectie. Dit kun je nu zelf doen met een testkaart o.i.d. Het is echter geen kwestie van kunnen, het is hoogst noodzakelijk voor een goede werking van de autofocus. Neutraal lijkt de camera er veel meer naast te zitten dan met welke camera dan ook, die deze mogelijkheid niet had. Zo scheelt het voor Canon een 'kostbare' kalibratie in de fabriek en mag je het nu helemaal zelf uitzoeken. Ik zie het als pure kostenbesparing. Voordeel is wel dat mijn 300mm lens nu eindelijk eens goed functioneert in cominatie met een 1.4x converter. Voorheen kon ik met deze combi geen scherpe foto maken. Ook de 500mm lens presteert nu stukken beter met deze converter. Op diafragma 5.6 is deze combi nu bruikbaar. Voorheen was dat uitgesloten en begon de echte scherpte pas op F7.1. Klik hier voor 'mijn' methode en het downloaden van een goede auto focus-testkaart.

Autofocus en de instellingen

Bij de mark II kwam de autofocus nooit ter sprake. Deze camera had de beste autofocus ooit. Kwam je met onscherpe foto's thuis, dan had het aan jezelf gelegen. Aan deze camera twijfelde je niet. Dat maakte het al lastig voor de mark III om zich te bewijzen met alle beloftes die Canon had gedaan. Kort na introductie van de mark III gingen vrijwel alle Canon shooters op hun bek met de autofocus van hun camera's op de 'Australian Open'. Bij deze tenniswedstrijd had men een blauwe achtergrond. Koren op de molen van vele critici waaronder sportfotograaf Bob Galbraith, die inmiddels 22 webpagina's heeft gevuld met feiten van de autofocus van deze camera. Er zijn verschillende terugroepacties geweest om het probleem te verhelpen. Kort na aanschaf van mijn mark III was er weer een dergelijke terugroepactie (Klik) Deze keer zouden de scherpstelpunten buiten de middelste worden gekalibreerd. Opeens niets dan lof over de AF op verschillende websites. Veel mark III gebruikers zijn van mening dat ze iets meer hebben gedaan dan het fijnafstellen van de buitenste AF-punten. Helaas heb ik weinig vergelijk tussen voor en na deze beurt. Ik kan alleen beamen dat de AF heel erg goed en supernauwkeurig werkt. Dat dan wel na een hele dag opnieuw afstellen van de 'micro adjustment' voor alle lenzen.

De mark III heeft nog steeds 45 autofocus-punten, er zijn er slechts 19 te selecteren. Deze zijn allen kruissensor tot F2.8 lenzen. De middelste is kruissensor tot F4.0. Dat maakt een enorm verschil in de gevoeligheid van de autofocus. Tevens een verschil om rekening mee te houden in de afstellingen van de autofocus wanneer er een teleconverter wordt gebruikt bij vliegbeelden en het middelste AF-punt zich niet meer gedraagt als kruissensor. Daarover zometeen meer.

Ai-servo; 'gedoe' met afstellingen

Na de camera twee maanden intensief in gebruik te hebben durf ik langzaamaan wat over de autofocus te zeggen. Deze autofocus is extreem gevoelig, waarschijnlijk veel te gevoelig voor de gemiddelde fotograaf. Een lichtgevoelige camera moet ook in het half donker nog goed scherp kunnen stellen, zal beslist de filosofie achter deze ontwikkeling zijn geweest. Dit met heel veel lastige instellingen tot gevolg. Canon heeft er zelfs een speciale handleiding voor in het leven geroepen. Dat deden ze mede ter verdediging van de autofocus na de vele klachten die erover waren. Aan deze 'handleiding' heb je helemaal niets. Er staan wat voorbeelden in met gesuggereerde instellingen erbij. Hoe het werkt en wat je precies doet, staat er niet in vermeld. Dat zou je graag willen weten om te snappen waar je mee bezig bent met al die verschillende instellingen.

Waar het op neer komt is dat de autofocus eigenlijk altijd te gevoelig is bij normaal gebruik bij voldoende licht en contrast in het (bewegende) onderwerp. Hij zoekt te veel en is te onrustig. Dat blijkt uit de afstellingen die ik inmiddels gebruik. De gevoeligheid is daarbij op alle mogelijke manieren geknepen middels de Cfn-settings. Ik leerde het van Jan van der Greef, de vliegbeelden specialist. Hij kan het weten. Hij leerde weer veel van de site van Arthur Morris; een zeer bekende natuurfotograaf die zich specialiseert in vogels.

Wanneer de autofocus geen alternatief heeft om op scherp te stellen behalve het onderwerp, dan maakt het allemaal niet veel uit hoe de instellingen staan. Het wordt pas 'moeilijk' wanneer er een drukke achtergrond in beeld komt.

Vliegbeelden zijn geen enkel probleem, mits de autofocus goed is ingesteld. Dit was dan wel een gemakkelijke.

C. fn. instellingen voor actiefoto's in AI-servo

Vliegbeelden en andere snelle acties in combinatie met drukke achtergronden

Het is gebleken dat de autofocus heel gemakkelijk naar de achtergrond schiet bij snelle acties als vliegbeelden in combinatie met een drukke achtegrond. Met de volgende instellingen heb ik daarbij de beste resultaten. Het is even wennen en wat oefenen, maar dan heb ik toch echt meer 'keepers' dan met de mkII. Omdat de autofocus met deze instellingen wel heel erg op zijn plaats blijft plakken, zelfs anticiperend lijkt het, moet bij enige twijfel de ontspanknop even losgelaten te worden om opnieuw te focussen. De AF kan anders op de verkeerde plaats blijven plakken. Het zijn de instellingen die ik leerde van Jan van der Greef.

Ik heb ze als volgt afgesteld naar volle tevredenheid bij gebruik van F4.0 lenzen voor bovenstaande situaties:

Met deze instellingen gaat het 9 van de 10 keer allemaal goed, al zijn ze in het bijzonder voor het maken van vliegbeelden.

Wordt er een teleconverter gebruikt en is de lensopening maximaal F5.6 of kleiner, dan moet er wat snelheid worden toegevoegd omdat het middelste AF-punt geen kruissensor meer is en de gevoeligheid flink afneemt. Eventueel kan C. fn. 4 weer op 0. omdat de zoeksnelheid wat lager ligt.

Komt het bewegende onderwerp tot stilstand - de vogel gaat rustig op een paaltje zitten - dan kunnen deze instellingen gewoon gebruikt worden. Het is raadzaam om dan even opnieuw te focussen zodat je zeker weet dat het focuspunt op de juist plaats zit. Er zit wat vertraging in en je moet zeker weten dat het AF-punt niet op de verkeerde plaats blijft plakken.

Rustig bewegende onderwerpen

Al met al kwam ik dan weer uit op de default instellingen:

Resumerend:

Deze setjes kunnen worden opgeslagen in het hoofdmenu van de C. fn. settings zodat je gemakkelijk kunt switchen.

Workflow; mijn default instellingen in ACR voor de mark III

De RAW-bestanden uit de camera zijn een stuk kleurrijker dan die van de mark II. Zodoende moesten de default-instellingen veranderd worden zoals beschreven in 'Workflow' onder de artikelen. Ik kwam op de volgende instellingen uit welke bij alle foto's toegepast kunnen worden. Deze zijn weer opgeslagen als 'standaard' en worden direct onder alle foto's toegepast, uiteraard de 'camera calibrations' toegepast van Adobe. Deze staat net als bij de mkII op 'camera neutral'.

Aanscherpen in Photoshop

Ook hier is een verschil te zien met de mark II. In smart sharpen (op lens blur!) blijft de radius over het algemeen beperkt tot 0.1 voor superfijne details in de foto.